Prema Zakonu o nacionalnim parkovima Republike Srpske, nacionalni parkovi su područja posebnih prirodnih vrijednosti i svojstava od ekološkog, naučnog, kulturnog, istorijskog, obrazovnog, zdravstveno-rekreativnog i turističkog značaja, koja karakteriše prisustvo reprezentativnih bioloških, geomorfoloških, geoloških i hidroloških pojava i procesa, staništa i vrsta od posebnog značaja, i pripadajućih kulturno-istorijskih vrijednosti.
Nacionalni parkovi i u njima sadržane prirodne vrijednosti, prirodni resursi i radom stvorene vrijednosti, uključujući i kulturno-istorijske spomenike, u svojini su Republike i kao dobra od opšteg interesa uživaju posebnu brigu i zaštitu.
Nacionalnim parkom upravlja Javna ustanova „Nacionalni park Kozara“ čiji je osnivač Republika Srpska. Prava i dužnosti osnivača Javne ustanove obavlja Vlada Republike Srpske.
Organi Javne ustanove su Upravni odbor i direktor. Direktor vodi poslovanje, te zastupa i predstavlja Javnu ustanovu.
Osnovna djelatnost Javne ustanove „Nacionalni park Kozara“ jeste zaštita, očuvanje, unapređenje i prezentacija prirodnih i kulturno-istorijskih vrijednosti.
Javna ustanova „Nacionalni park Kozara“ djeluje u skladu sa Zakonom o nacionalnim parkovima i Zakonom o zaštiti prirode Republike Srpske, Zakonom o uređenju prostora, Zakonom o zaštiti životne sredine i Zakonom o zaštiti kulturnih dobara
Nadzor nad primjenom odredaba Zakona o nacionalnim parkovima i propisa donesenih na osnovu ovog Zakona vrši resorno Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju.